post

ประวัติอาจารย์ เฉลิม นาคีรักษ์ ศิลปินอาวุโสคนสำคัญ

Chalerm Nakhirirakpic

เมืองไทยมีเรื่องน่าเสียดายอย่างหนึ่งก็คือ เราไม่ค่อยได้เก็บประวัติบุคคลสำคัญทางด้านศิลปะสักเท่าไร นั่นทำให้เราไม่มีโอกาสได้ศึกษาเรื่องราวของอาจารย์เหล่านั้นไปด้วย อาจารย์ทางศิลปะหลายท่านมีความโดดเด่นมากแต่กลับไม่เป็นที่รู้จักในวงกว้างสักเท่าไร เพื่อเป็นการระลึกถึงอาจารย์ท่านเหล่านั้น เราจึงขอนำเสนอประวัติของอาจารย์ทางด้านศิลปะท่านหนึ่งชื่อว่า อาจารย์ลิม นาคีรักษ์

อาจารย์เฉลิม นาคีรักษ์ ท่านเป็นใคร

อาจารย์เฉลิม นาคีรักษ์ เกิดเมื่อวันที่ 21 กันยายน พ.ศ. 2460 ปัจจุบันถึงแก่กรรมแล้วเมื่อวันที่ 2 ธันวาคม พ.ศ. 2545 ภูมิลำเนาเดิมของท่านเกิดที่อำเภอตะการพืชผล จังหวัดอุบลราชธานี ท่านมีความสามารถทางด้านงานศิลปะแบบใหม่ผสมผสานกันจนกลายเป็นผลงานประยุกต์ ผลงานของท่านได้รับการยกย่องจากทั้งในและต่างประเทศ ตลอดระยะเวลากว่า 50 ปีบนเส้นทางศิลปะของท่าน นอกจากนั้นท่านยังมีอีกหน้าที่หนึ่งในการรับราชการตำแหน่งสำคัญด้วย

ด้านการศึกษา

ช่วงชีวิตในวัยเด็กของท่านศึกษาในโรงเรียนมัธยมศึกษาของจังหวัดบ้านเกิดจนจบการศึกษาระดับมัธยม ท่านจึงมีความคิดที่จะเข้ามาศึกษาต่อทางด้านศิลปะในกรุงเทพ ตอนนั้นการจะเรียนต่อทางด้านนี้มีที่เดียวนั่นคือ โรงเรียนเพาะช่าง ท่านจึงได้เข้าศึกษาที่นี้เมื่อปี พ.ศ. 2477 จากนั้นก็ไปศึกษาต่อวิชาเกี่ยวกับครูประถมที่โรงเรียนฝึกหัดครูประถมพระนครอีก 1 ปี แล้วไปศึกษาต่อทางด้านทฤษฏีทางศิลปะกับศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี อีกระยะหนึ่ง จึงเข้ารับราชการครูที่โรงเรียนเพาะช่าง ตลอดเวลาการทำงาของท่าน ได้ถ่ายทอดความรู้ด้านศิลปะให้กับศิษย์อย่างเต็มที่

ผลงานอันหลากหลายของ อาจารย์เฉลิม นาคีรักษ์

อาจารย์เฉลิม นาคีรักษ์เป็นศิลปินที่ไม่ตายตัวในแนวทางของตัวเอง มีการสร้างสรรค์อะไรใหม่อยู่เสมอ ภาพวาดของท่านมักจะภาพบุคคลที่เกี่ยวข้องกับเรื่องวัฒนธรรม ประเพณีเป็นหลัก หรือบางภาพอาจจะเป็นการวาดภาพทิวทัศน์ก็มี จุดเด่นของท่านอย่างหนึ่งก็คือ เทคนิคการใช้สีอันหลากหลายมีทั้งสีน้ำ สีฝุ่น สีพลาสติค หรือจะเป็นภาพวาดลายเส้นอย่างเดียวท่านก็ทำได้เหมือนกัน ผลงานของท่านจึงมีมากมายหลายแบบ

รางวัล

ผลงานและฝีมือการทำงานของท่านเป็นที่เลื่องลือมาก จนท่านได้รับรางวัลศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (จิตรกรรม) เมื่อพ.ศ. 2531 นอกจากนั้น ท่านยังได้มีโอกาสสำคัญมากก็คือ การเข้าเฝ้าในหลวงรัชกาลที่ ๙ เพื่อถวายคำวิจารณ์ต่อผลงานของพระองค์ท่านด้วย นับว่าเป็นเกียรติอย่างสูงที่ท่านจะได้รับการยอมรับ

ท่านอาจารย์เฉลิม นาคีรักษ์ จัดว่าเป็นบุคคลสำคัญท่านหนึ่งของวงการศิลปะ โดยเฉพาะสาขาทัศนศิลป์ที่เราควรเข้าไปศึกษาผลงานของท่านที่สร้างไว้อย่างมากมายตลอด 50 ปี ไม่ว่าจะเป็นผลงานการใช้สีรูปแบบต่าง(เรื่องนี้น่าเข้าไปดูผลงานมาก) ผลงานภาพวาดลายเส้นก็ได้เหมือนกัน น่าจะเป็นข้อมูลให้กับศิลปินรุ่นใหม่ต่อไป

post

ภาพวาดของอาจารย์เฉลิมชัย พร้อมเรื่องราวเกี่ยวกับภาพ

Ajarn Chalermchaipic

หากให้เราพูดชื่อศิลปินมาสัก 1 คน เชื่อว่าชื่อของ อาจารย์เฉลิมชัย โฆษิตพิพัฒน์ ต้องเป็นหนึ่งในนั้นอย่างแน่นอนทั้งผลงานการวาดภาพที่สวยงามมีเอกลักษณ์เป็นของตัวเอง คาแรกเตอร์ของอาจารย์ที่เป็นตรง โผงผาง จนหลายคนคาดไม่ถึงเลย แต่อาจารย์เองเป็นคนใจดี ท่านมักจะออกไปวาดภาพช่วยเหลือเสมอหากทางการขอความร่วมมือ เรามาดูกันบ้างว่ามีภาพใดบ้างของอาจารย์ที่แฝงเรื่องราวเอาไว้ด้วย

ภาพชุด HERO

ภาพชุดนี้ เป็นชิ้นงานที่อาจารย์เฉลิมชัย ร่วมมือกับศิลปินในเขตภาคเหนืออีกจำนวนหนึ่ง สร้างภาพชุด HERO ขึ้นมา ภาพชุดนี้เป็นอีกหนึ่งงานที่แตกต่างจากงานทั่วไปของอาจารย์พอสมควร เพราะจะเป็นการวาดภาพเกี่ยวกับบุคคลที่เข้ามาเกี่ยวข้องกับภารกิจช่วยเหลือ ทีมหมูป่า อะคาเดมี่ ที่ติดอยู่ในถ้ำ ตั้งแต่ต้นจนถึงช่วงเวลาของการส่งตัวเด็กๆกลับบ้าน หากใครอยากดูภาพชุดทั้งหมดต้องไปดูด้วยตัวเองที่ ขัวศิลปะ บ้านขัวแคร่ จังหวัดเชียงราย

พระผู้เสด็จสู่สวรรคาลัย

ผลงานชิ้นต่อไป เป็นผลงานที่ท่านทำออกมาเพื่อส่งเสด็จในหลวงรัชกาลที่ ๙ ภาพตรงกลางเป็นรูปในหลวงรัชกาลที่ ๙ อยู่ตรงกลาง จากนั้นเป็นคลื่นพลังลอยขึ้นไปบนสุดขอบบนของภาพ เป็นนัยว่าพระองค์ท่านได้พักผ่อนขึ้นสู่สวงสวรรคาลัย โดยมีสรรพสิ่งโดยรอบแสดงความโศกเศร้า เป็นภาพสุดท้ายที่อาจารย์เฉลิมชัยทำเพื่อถวายพระองค์ท่าน ภาพนี้ยังถูกนำไปขึ้นปกหนังสือพิมพ์ฉบับหนึ่งวันที่ 13 ตุลาคม 2560 ด้วย

ผืนผ้าหนุมาน

ยังอยู่ในเหตุการณ์ 13 หมูป่าติดถ้ำหลวง ตอนนั้นมีอีกหนึ่งงานจากอาจารย์เฉลิมชัย นั่นคือ ผ้าใบหนุมาน ผ้าใบสีดำ ตรงกลางมีรูปหนุมาน ล้อมรอบด้วยวงจักรลายไทย ความพิเศษของงานชิ้นนี้ท่านทำขึ้นเพื่อมอบให้กับชาวต่างชาติที่มาช่วยเหลือทีมงานหมูป่าอะคาเดมี่ อีกหนึ่งจุดก็คือ ลายเซ็นของท่านในชิ้นงานทั่วไปมักจะเป็นภาษาไทย แต่งานชิ้นนี้ท่านลงลายมือชื่อเป็นภาษาอังกฤษ เป็นสิ่งที่ไมได้เห็นกันบ่อยนัก ท่านทำเพียงแค่ 99 ชุดเท่านั้นแถมติดตลกด้วยว่า ใครมาซื้อก็จะไม่ขาย

รางวัลแด่ตำรวจ

ภาคเหนือให้ความเคารพ ต่อท่านอาจารย์เฉลิมชัยมาก รางวัลจากผลงานการวาดภาพของท่านเป็นสิ่งที่ไม่ได้เกิดขึ้นบ่อยและหาไม่ได้ง่ายๆ เมื่อสองปีก่อน ได้มีการมอบรางวัลจากผลงานการวาดภาพของท่านให้กับตำรวจพื้นที่ที่มีความสามารถในการบริหารจัดการจราจรช่วงสงกรานต์ได้ ภาพดังกล่าวเป็นภาพพระพิฆเนศ ตอนกลางคืน จนกลายเป็นรางวัลที่หาได้ยาก

จะเห็นว่าผลงานของท่านอาจารย์เฉลิมชัยนั้นทรงคุณค่าและมีเรื่องราวในตัวเอง หากเรามีโอกาสลองไปชมภาพผลงานของท่านได้ที่วัดร่องขุ่น จังหวัดเชียงราย

 

post

เทคนิคการใช้สีน้ำสร้างงานศิลปะ

แม้แต่สีน้ำก็ยังอาจเป็นเรื่องยากสำหรับบางคน แม้แต่คนที่มีประสบการณ์ยังพบว่ามันท้าทายเลยด้วยซ้ำ แต่ถ้าคุณรู้หลักการในการลงสีก็ไม่ใช่เรื่องยาก เริ่มด้วยฝึกอุ่นเครื่องง่ายๆที่เราจะนำมาเสนอในวันนี้ คุณจะเริ่มเข้าใจว่าสีน้ำใช้งานได้จริงได้อย่างไร ให้ความรู้สึกสบายกับการลงสีของคุณหวังว่าจะได้ไอเดียสำหรับการสร้างสรรค์ใหม่ๆในครั้งนี้

การลงสีน้ำบนพื้นเปียก

มีสองวิธีพื้นฐานในการวาดด้วยสีน้ำ โดยทั่วไปแล้ววิธีการแบบเปียกจะเปียกใช้สำหรับการวาดภาพทิวทัศน์, ท้องฟ้าง่ายๆ เพราะจะส่งผลลัพธ์ทำให้ภาพเรามีลักษณะที่ดูลื่นไหลซึ่งสามารถนำไปใช้ได้หลายวิธี โดยพื้นฐานแล้วเราจะใช้สีเปียกบนพื้นผิวที่เปียก นี่คือหลักการฝึกง่ายๆที่สามารถช่วยให้คุณคุ้นเคยกับเทคนิคนี้ดีขึ้น

  1. เริ่มจากการทำให้แปรงเปียกด้วยน้ำเปล่า และระบายสีสี่เหลี่ยมสองรูป

2.รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าจะมองเห็นได้ยากเพราะไม่มีเม็ดสี แต่ถ้าคุณเอียงศีรษะเล็กน้อยคุณจะสามารถรู้ตำแหน่งที่คุณจะใช้สีน้ำระบายลงไปได้

3.เลือกสีที่เปียกสีที่คุณจะใช้ด้วยการจุ่มสี และปัดเล็กน้อย จากนั่นจึงนำไประบายที่สีเหลี่ยมของคุณ

4.ในสี่เหลี่ยมที่สอง เราจะเปลี่ยนวิธีระบายด้วยการแต้มสี เทคนิคดีมากสำหรับการเริ่มต้นหัดวาดสีน้ำเพื่อวัดปริมาณน้ำ และทาสีที่คุณต้องการใช้

5.เมื่อรอซักพักสีของคุณเริ่มแห้ง แล้วเราลองมาดูกันว่ามันมีลักษณะที่แตกต่างอย่างไรกันวิธีเดิมๆ เมื่อทาสีเปียกบนพื้นเปียกเราไม่จำเป็นต้องควบคุมสีมากนัก เป็นอีกวิธีช่วยให้เราวาดภาพได้สนุกยิ่งขึ้น

การฝึกไล่ระดับสี

กิจกรรมของเขาคล้ายกับการสร้างสี แต่แทนที่จะใช้งานสีเดียวกัน เรามาลองเล่นอะไรที่แปลกใหม่ด้วยการใช้ค่าที่แตกต่างกันภายในสีเดียวเรียกว่า “การไล่ระดับสี” เป็นการทำงานกับสองสี และเปลี่ยนจากสีหนึ่งเป็นอีกสีหนึ่งอย่างช้าๆ เป็นเทคนิคที่ยอดเยี่ยมสำหรับการวาดภาพท้องฟ้า และพระอาทิตย์ตก ในการเลือกสีให้มั่นใจว่าสีนั้นมีความใกล้เคียงกันมิฉะนั้นการไล่ระดับสีของคุณจะเละแน่นอน เริ่มด้วยการใช้สีเขียวกับสีเหลือง, น้ำเงินกับม่วง, แดงกับส้ม และน้ำเงินกับเขียว ถือเป็นการเริ่มต้นที่ดี การฝึกอย่างสม่ำเสมอจะช่วยให้ทักษะในการควบคุมระดับสีเพิ่มขึ้นอย่างมาก คุณจะเห็นประโยชน์ชัดเจนเมื่อนำไปวาดภาพพื้นหลังอย่างท้องฟ้าที่ต้องใช้เทคนิคไล่ระดับสีเพื่อให้มีความสมจริงสวยสดงดงามนั่นเอง